ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အတြက္ ေခတ္မီတဲ့ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စနစ္တစ္ခု လိုေနၿပီ

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္ တစ္ေနရာတြင္ ယာဥ္စည္းကမ္းေဖာက္ဖ်က္ကာ တစ္ဖက္ယာဥ္ေၾကာ ေရာက္သည္အထိ ေမာင္းႏွင္ေနေသာ ယာဥ္တစ္စီးကို ေတြ႕ရစဥ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အဓိက စီးပြားေရးၿမိဳ႕ေတာ္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စနစ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပႆနာမ်ား ႐ႈပ္ေထြးလြန္းလွသည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ အဓိက သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး က႑မ်ားျဖစ္ေသာ ဘတ္စ္ကား၊ ရထား၊ အငွားယာဥ္ စသည္တို႔တြင္ လိုအပ္ခ်က္မ်ား၊ စနစ္မက်မႈ မ်ားစြာ ရွိေနၿပီး ဘတ္စ္ကား သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးတြင္ လိုအပ္ခ်က္၊ စနစ္မက်မႈ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေပၚေနသည္။ လူဦးေရ ငါးသန္းမွ ေျခာက္သန္းနီးပါးအထိ ေနထိုင္ေသာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ေန႔စဥ္ခရီးသြားလာမႈကို ေလ့လာရာတြင္ ဘတ္စ္ကားစီး၍ ခရီးသြားလာသူ ရာခိုင္ႏႈန္း ၈၀ ခန္႔၊ ၿမိဳ႕ပတ္ရထားစီးနင္းသူ သံုးရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၿမိဳ႕ပတ္ရထားႏွင့္ ဘတ္စ္ကား ပူးတြဲသြားလာသူ တစ္ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အငွားယာဥ္ျဖင့္ ခရီးသြားလာသူ ႏွစ္ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ကိုယ္ပိုင္ကားျဖင့္ သြားလာသူ ရွစ္ရာခိုင္ႏႈန္း စသည္ျဖင့္ သြားလာေနေၾကာင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီ၏ ၿမိဳ႕နယ္ ၂၅ ခုအတြက္ စစ္တမ္းေကာက္ယူထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားက ေဖာ္ျပေနသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး က႑မ်ားတြင္ ရာခိုင္ႏႈန္း ၈၀ ျဖင့္ အမ်ားဆံုး သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ေပးေနေသာ ဘတ္စ္ကား သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး၏ စနစ္မက်နမႈမ်ား ျပဳျပင္၍ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို အလ်င္အျမန္ ျဖည့္ဆည္းေပးရန္ လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္သည္။ ■ အဆင့္မမီေတာ့သည့္ ခရီးသည္တင္ယာဥ္ေတြ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ ဘတ္စ္ကား သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးတြင္ ေခတ္စနစ္ႏွင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြ မျဖစ္ေတာ့သည့္ ယာဥ္ေဟာင္းမ်ား (ဥပမာ-ဒိုင္နာ၊ ဘီအမ္) စသည္တို႔ အသံုးျပဳေနရသည္။ အျခားႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္ေရးယာဥ္မ်ား အျဖစ္သာ သံုးသည့္ ဒိုင္နာကဲ့သို႔ ယာဥ္မ်ားအား ဘတ္စ္ကားအျဖစ္ အသံုးျပဳေနရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာ၏ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စနစ္မ်ားကို ေလ့လာခဲ့သူအခ်ဳိ႕က ဆိုၾကသည္။ ထို႔ျပင္ အဆိုပါယာဥ္မ်ားမွာ ယာဥ္တိုက္မႈ မၾကာခဏ ျဖစ္ပြားေလ့ရွိသည့္ ယာဥ္အမ်ိဳးအစားမ်ား ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ ဘတ္စ္စီး ခရီးသြားျပည္သူမ်ား ေန႔စဥ္ စိုးရိမ္စိတ္ႀကီးစြာျဖင့္ စီးနင္းေနရသည္။ အဆိုပါယာဥ္မ်ား အေနျဖင့္ အစားထိုးရန္ ယာဥ္တင္သြင္းမႈ နည္းပါးၿပီး အမ်ားစုမွာ ယာဥ္အိုယာဥ္ေဟာင္း အပ္ႏွံၿပီး အငွားယာဥ္မ်ားသာ တင္သြင္းမႈ မ်ားေနသည္။ တင္သြင္းသည့္ယာဥ္မ်ား ရွိပါကလည္း အဆိုပါယာဥ္မ်ားမွာ ခရီးသည္တင္ ယာဥ္လိုင္းမ်ားတြင္ အသံုးျပဳမႈ နည္းပါးၿပီး ျပည္တြင္းခရီးသြားလုပ္ငန္း ယာဥ္မ်ားအျဖစ္ အသံုးျပဳျခင္း၊ ႀကိဳပို႔ယာဥ္ (Ferry) မ်ားအျဖစ္ အသံုးျပဳျခင္းမ်ားသာ ရွိေနသည္ဟု ဆိုသည္။ သို႔ျဖစ္၍ ခရီးသည္တင္ ဘတ္စ္ကားမ်ားတြင္ ေဟာင္းႏြမ္းၿပီး အဆင့္မမီေတာ့သည့္ ယာဥ္မ်ားသာ အမ်ားဆံုး လည္ပတ္အသံုးျပဳေနရၿပီး ထိုင္ခံု မေကာင္းေတာ့သည့္ ယာဥ္မ်ား၊ ေဘးတံခါးေပါက္မရွိသည့္ ယာဥ္မ်ားေၾကာင့္လည္း လံုျခံဳမႈအပိုင္းတြင္ စိတ္ခ်ရသည့္ အေနထား မရွိေပ။ ■ ယာဥ္စည္းကမ္း ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ား အမ်ားဆံုး ေတြ႕ေနရ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္း ေန႔စဥ္ ခရီးသြားလာရာတြင္ ခရီးသည္တင္ ယာဥ္မ်ား၏ ယာဥ္စည္းကမ္း ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားလည္း အမ်ားဆံုး ေတြ႕ျမင္ေနရသည္။ မီးပိြဳင့္မိေန၍ ပိတ္ဆို႔ေနေသာ ယာဥ္မ်ားအား မေစာင့္ႏိုင္၍ တစ္ဖက္ယာဥ္ေၾကာမွ ေက်ာ္တက္ေမာင္းႏွင္ျခင္း၊ အၿပိဳင္အဆိုင္ ေမာင္းႏွင္ကာ မွတ္တိုင္မ်ားကို ေက်ာ္လြန္၍ ခရီးသည္ အတင္အခ် လုပ္ျခင္း (သို႔မဟုတ္) မွတ္တိုင္မေရာက္မီ ခရီးသည္ အတင္အခ် လုပ္ျခင္း (သို႔မဟုတ္) လမ္းလယ္ေကာင္တြင္ လူအတင္အခ် ျပဳလုပ္ျခင္း၊ ကားတံခါးမ်ားဖြင့္၍ ေမာင္းႏွင္ျခင္း စသည့္ ယာဥ္စည္းကမ္း ခ်ဳိးေဖာက္မႈ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေပၚေနၿပီး ခရီးသြားျပည္သူမ်ား စိတ္မသက္မသာျဖင့္ ေန႔စဥ္ စီးနင္းေနရသည္။ ၁၉၆၄ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ ဥပေဒအရ စည္းကမ္းခ်ဳိးေဖာက္သည့္ ယာဥ္မ်ားအတြက္ အမႈေသး (ခရီးသည္တင္ယာဥ္ ဆိုပါက ကားတံခါးဖြင့္ေမာင္းျခင္း၊ မွတ္တိုင္မေရာက္မီ ခရီးသည္ အတင္အခ် ျပဳလုပ္ျခင္း၊ ေက်ာ္တက္ေမာင္းႏွင္ျခင္း) ဒဏ္ေၾကး ေငြက်ပ္ ၁၅၀၀ သာ ေပးေဆာင္ခဲ့ရျခင္းေၾကာင့္ စည္းကမ္းမဲ့မႈမ်ား ပိုမို ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း သံုးသပ္မႈမ်ား ရိွခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ စက္တင္ဘာ ၇ ရက္တြင္ ျပ႒ာန္းလိုက္ေသာ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ ဥပေဒသစ္အရ အဆိုပါ အမႈေသး ဒဏ္ေၾကးေငြမ်ားကို တိုးျမႇင့္ခဲ့သည္။ ■ ဒဏ္ေၾကး ျမႇင့္လိုက္၍ ဘတ္စ္ကားမ်ား ဆႏၵျပ၊ ခရီးသည္မ်ား ဒုကၡေရာက္ ထုိသို႔ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ ဥပေဒသစ္အရ ဒဏ္ေၾကးမ်ား တိုးျမႇင့္သြားျခင္းေၾကာင့္ ခရီးသည္တင္ ဘတ္စ္ကားမ်ား မထြက္ၾကေတာ့ဘဲ ဆႏၵျပခဲ့ၾကသည္။ စက္တင္ဘာ ၁၅ ရက္မွ စ၍ ၁၇ ရက္အထိ ယာဥ္အစီးေရ ၁၀၀၀ ေက်ာ္ ေျပးဆြဲမႈ ရပ္နားခဲ့ၾကသည္။ ခရီးသည္တင္ယာဥ္ အစီးေရ ၄၀၀၀ ေက်ာ္ ေျပးဆြဲေနသည့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ယာဥ္အစီးေရ ၁၀၀၀ ေက်ာ္ ေျပးဆြဲခဲ့မႈ ရပ္နားခဲ့ျခင္းျဖစ္၍ ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ ခန္႔ ရပ္နားခဲ့ျခင္းဟု ဆိုႏိုင္ေပသည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ခရီးသည္တင္ယာဥ္လိုင္း ၃၀၀ ေက်ာ္တြင္ ေန႔စဥ္ ခရီးသြားျပည္သူ ၂ ဒသမ ၂ သန္းေက်ာ္ကို သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေပးေနရာ ယာဥ္အစီးေရ ၁၀၀၀ ေက်ာ္ ေျပးဆြဲမႈ ရပ္နားခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ခရီးသြားျပည္သူမ်ားစြာ အခက္အခဲျဖစ္၍ ဒုကၡေရာက္ခဲ့ၾကသည္။ ရွိသည့္ကားျဖင့္ အဆင့္ဆင့္ စီးနင္းရျခင္း၊ ဘတ္စ္ကားအစား အငွားယာဥ္ကိုသာ စီးနင္းရျခင္းမ်ား ရွိခဲ့ၿပီး ထိုအထဲမွ တကၠသိုလ္ စာေမးပြဲ ေျဖဆိုေနသည့္ ေက်ာင္းသားမ်ား စာေမးပြဲေနာက္က်သည့္ ျဖစ္ရပ္မ်ားလည္း ရွိခဲ့သည္။ သက္ဆိုင္ရာ တကၠသိုလ္မ်ားက ေက်ာင္းႀကိဳပို႔ ယာဥ္မ်ားပင္ စီစဥ္ေပးခဲ့ရသည္။ အခ်ိဳ႕ကားပိုင္ရွင္မ်ားကလည္း ကားအခက္အခဲ ျဖစ္ပါက ၎တို႔ကို ဆက္သြယ္လွ်င္ ကူညီေပးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း Facebook လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာမ်ားမွတစ္ဆင့္ ေၾကညာခဲ့ၾကရသည္။ ထို႔ျပင္ အခ်ဳိ႕ေျပးဆြဲမႈ ရပ္နားေသာ သူမ်ားက ေျပးဆြဲေနသည့္ ယာဥ္မ်ားကိုပင္ ေျပးဆြဲျခင္း မျပဳရန္ ၿခိမ္းေျခာက္ရန္ရွာမႈ အခ်ဳိ႕ပင္ ရိွခဲ့သည္ဟု သိရသည္။ ■ ၾကားထဲက ခံရသည့္ ခရီးသြား ျပည္သူေတြ ထုိသို႔ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ ဥပေဒသစ္အရ တိုးျမႇင့္လိုက္သည့္ ဒဏ္ေၾကး၊ ယင္းဒဏ္ေၾကးကို ေၾကာက္၍ မထြက္သည့္ ယာဥ္မ်ား၊ ထိုၾကားထဲတြင္ ခရီးသြားျပည္သူမ်ားက ဒုကၡခံခဲ့ၾကရသည္။ ထမင္းရွင္ ခရီးသြားျပည္သူမ်ားကို မေထာက္ထား၊ မစာနာ၊ ဒဏ္ေၾကးျမႇင့္လိုက္၍ စည္းကမ္းရွိေအာင္ ေမာင္းမယ္လို႔ မရွိဘူး၊ မထြက္ဘဲ ဆႏၵျပတယ္ဆိုၿပီး ျပည္သူမ်ားအၾကား ေ၀ဖန္ ေျပာဆိုမႈမ်ားစြာ ထြက္ေပၚခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ယာဥ္ပိုင္ရွင္မ်ားကမူ ယင္းသို႔ ဘတ္စ္ကားမ်ား မထြက္ခဲ့ၾကျခင္းမွာ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ ဥပေဒသစ္အရ တိုးျမႇင့္လိုက္သည့္ ဒဏ္ေၾကးေငြကို ယာဥ္ေမာင္းမ်ား၊ ယာဥ္ေနာက္လိုက္မ်ား ေၾကာက္ရြံ႕၍ ကားေျပးဆြဲျခင္း မျပဳျခင္းသာျဖစ္ၿပီး ၎တို႔၏ ေန႔စဥ္၀င္ ေငြျဖင့္ မေဆာင္ႏိုင္၍ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဆႏၵျပ၍ မထြက္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ျပန္လည္ရွင္းလင္းခဲ့သည္။ “တကယ္ေတာ့ ဆႏၵျပတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒဏ္ေၾကးေၾကာက္လို႔ သူတို႔ ကားလာမထုတ္ၾကဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ယာဥ္ပိုင္ရွင္ေတြ ဘက္ကလည္း ဘာမွလုပ္လို႔ မရဘူး။ အခု တစ္ေန႔ တစ္ေန႔ကို သူတို႔အမ်ားဆံုး အဖမ္းခံေနရတာက မွတ္တိုင္မေရာက္ဘဲ ရပ္တာ၊ ကားတံခါးဖြင့္တာ၊ ၿပီးေတာ့ မွတ္တိုင္ေက်ာ္ရပ္တာေတြနဲ႔ပါ။ သူတို႔ ေန႔တိုင္း ဒီအမႈေတြနဲ႔ အဖမ္းခံရမယ္ဆိုရင္ သူတို႔ အစိုးရကို လုပ္ေကြၽးေနသလို ျဖစ္ေနမယ္ဆိုၿပီး ေၾကာက္ေနၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကားမဆြဲျဖစ္ၾကတာပါ။ ၿပီးေတာ့ ယာဥ္ထိန္းေတြကလည္း အမႈ မျပည့္ေသးဘူးဆိုၿပီး ဖမ္းတာေတြလည္း ရွိတယ္။ ညစ္ဖမ္းဖမ္းတာေပါ့။ အခ်ဳိ႕ ေခ်ာင္းဖမ္းၾကတယ္။ သူတို႔ကို ေခ်ာင္းဖမ္းလို႔ မရေအာင္ အျဖဴ ဆင္ေပးထားတာ။ အဲဒီလို ဖမ္းဆီးမႈမွာ စနစ္မက်နတာေတြေၾကာင့္ ကားေတြက ေၾကာက္ၿပီး မထြက္ၾကတာပါ” ဟု ခရီးသည္တင္ ယာဥ္ပိုင္ရွင္ တစ္ဦးက ဆိုသည္။ ဆူးေလ-ဒဂံုတကၠသိုလ္ ေျပးဆြဲေနေသာ BM ယာဥ္မ်ား ေျမာက္ဒဂံုၿမိဳ႕နယ္ တစ္ေနရာတြင္ ေျပးဆြဲမႈ ရပ္နားထားသည္ကို စက္တင္ဘာ ၁၇ ရက္က ေတြ႕ရစဥ္ သို႔ေသာ္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးစနစ္ အဆင္ေျပ ေခ်ာေမြ႕ေစေရးအတြက္ ယာဥ္စည္းကမ္း၊ လမ္းစည္းကမ္းမ်ား လိုအပ္ၿပီး စည္းကမ္း မလိုက္နာပါက ခရီးသည္တင္ ဘတ္စ္ကားမ်ား အေနျဖင့္ စည္းကမ္းတက် ေမာင္းႏွင္မည္ ဆိုပါက ဒဏ္ေၾကးကို ဂ႐ုစိုက္စရာ မလိုေၾကာင္းႏွင့္ တစ္ဖက္တြင္လည္း ယာဥ္ထိန္းရဲတပ္ဖြဲ႕ အေနျဖင့္ စည္းကမ္းခ်ဳိးေဖာက္သည့္ ယာဥ္မ်ားကို စနစ္တက် ဖမ္းဆီးရန္လည္း လိုအပ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သံုးသပ္မႈမ်ား ရွိေနသည္။ “ယာဥ္စည္းကမ္း ခ်ဳိးေဖာက္တာကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈထားလို႔ရွိရင္ ပိုဆိုးလာမွာေပါ့။ ဒီလို လုပ္ခ်င္သလို လုပ္လို႔ရတယ္ဆိုရင္ ဆက္လက္ က်ဴးလြန္ေနၾကမွာပဲ။ ဒီလို ဒဏ္ေၾကးျမႇင့္တာကို မ်ားတယ္လို႔ ယူဆသလား။ စည္းကမ္းမဲ့ ယာဥ္ေမာင္းႏွင္မႈေတြေၾကာင့္ ဒီလို ျဖစ္တာေလ။ ဒါေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္ ၃၉ ကားႀကီးဂိတ္က မထသကိုလည္း ေတြ႕ခဲ့တယ္။ ခင္ဗ်ားတို႔ဘက္က ဒီလို သတ္မွတ္လိုက္လို႔ နစ္နာတယ္ဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေျပာျပပါ။ ကြၽန္ေတာ္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႕တို႔၊ လႊတ္ေတာ္တို႔မွာ ျပန္တင္ျပေပးပါမယ္” ဟု သဃၤန္းကြၽန္းၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္ အမွတ္ (၁) မွ တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေက်ာ္က သံုးသပ္သည္။ ■ အမ်ားပိုင္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးစနစ္ လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္ ထုိသို႔ေသာ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးက႑၏ ကေမာက္ကမ ျဖစ္စဥ္မ်ားေၾကာင့္ အမ်ားပိုင္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးစနစ္ လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္သည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ ဘတ္စ္ကား သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးတြင္ အသံုးျပဳေနေသာ ဘတ္စ္ကားမ်ားသည္ ပုဂၢလိက တစ္ဦးတစ္ေယာက္တည္းပိုင္သည့္ စနစ္ျဖင့္သာ လုပ္ေဆာင္ေနေသာေၾကာင့္ အခက္အခဲမ်ားစြာ ရွိေနၿပီး ဘတ္စ္ကား လမ္းေၾကာင္းမ်ား ေရြးခ်ယ္ရာတြင္ ခရီးသည္သြားလာမႈ အေပၚတြင္ အေျချပဳျခင္း မရွိဘဲ စီးပြားေရးအရ တြက္ေျခကိုက္မႈ အေပၚကိုသာ အေျချပဳထားျခင္းျခင္းေၾကာင့္ ခရီးသည္မ်ားကို ျပည့္၀သည့္ ၀န္ေဆာင္မႈ မေပးႏိုင္သည့္ အေျခအေန ျဖစ္သည္။ ဥပမာ-အထူးကားဟုဆိုကာ က်ပ္ ၂၀၀ ေကာက္ခံသည့္ ယာဥ္မ်ားမွာ သာမန္ယာဥ္မ်ားကဲ့သို႔ပင္ မထူးျခားနားသည့္ အေျခအေန ျဖစ္သည္။ အထူးကားဆုိၿပီး ထူးျခားသည့္ ၀န္ေဆာင္မႈလည္း မေပးႏုိင္ေပ။ အျခားႏိုင္ငံမ်ား၏ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးစနစ္ ၾကည့္ပါက အမ်ားပိုင္ စနစ္ျဖင့္သာ လုပ္ေဆာင္ေနၾကၿပီး အခ်ဳိ႕ အင္အားႀကီးယာဥ္လိုင္း တစ္ခု၊ ႏွစ္ခုမွ လြဲ၍ က်န္သည္မွာ အမ်ားပိုင္မ်ား ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ အမ်ားပိုင္စနစ္ က်င့္သံုးျခင္းျဖင့္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးစနစ္ အဆင့္ျမင့္လာမည္ျဖစ္ၿပီး စနစ္က်နသည့္ ပံုစံမ်ားလည္း ေပၚထြက္လာမည္ ျဖစ္သည္။ လက္ရွိတြင္ အမ်ားပိုင္စနစ္ကို ေျပာင္းလဲရန္ ရန္ကုန္ဘတ္စ္ကား အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီကို အစိုးရ၏ မ,တည္ ရင္းႏွီးေငြက်ပ္ ၁၀ ဘီလ်ံျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီး လုပ္ငန္းလုပ္ကုိင္ခြင့္ မၾကာမီ က်ေတာ့မည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ လုပ္ကိုင္ခြင့္ က်ပါက အမ်ားျပည္သူအား ရွယ္ယာ က်ပ္ ၁၅ ဘီလ်ံဖိုး ေရာင္းခ်သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ရွယ္ယာ အမ်ားဆံုး ၀ယ္ယူသူ ေလးဦးကို တည္ေထာင္သူ အေနျဖင့္ ထည့္သြင္းမည္ျဖစ္ၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရိွ နာမည္ႀကီး ေဆာက္လုပ္ေရးႏွင့္ ကားလုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္သည့္ ကုမၸဏီႀကီးမ်ားက ရွယ္ယာမ်ား ၀ယ္ယူရန္ ကမ္းလွမ္းထားသည္ဟု သိရသည္။ လက္ရွိတြင္ ကားသစ္မ်ား တင္သြင္းထားၿပီး ယခုႏွစ္ကုန္တြင္ ရန္ကုန္ဘတ္စ္ကား အမ်ားပိုင္ ကုမၸဏီက အေပါ့စား အျမန္ဘတ္စ္ကားလိုင္းမ်ား စတင္ေျပးဆြဲရန္ စီစဥ္ေနေၾကာင္း သိရသည္။ “Public Transport က ႏိုင္ငံတကာမွာ တစ္ဦးတည္း မလုပ္ဘူး။ အမ်ားပိုင္ပဲ လုပ္ၾကတာ။ အခုဒီက ပုဂၢလိကပိုင္ စနစ္က Driver ကို ပိုက္ဆံရွာခိုင္းတာ။ အမ်ားပိုင္ စနစ္မွာက Driver ဆိုတာ ယာဥ္ေမာင္း႐ံု သက္သက္ပဲ။ သူ႔ကို လစာေပးခိုင္းတာ။ အမ်ားပိုင္ တည္ေထာင္သူကိုလည္း တကယ္လုပ္ႏိုင္မယ့္ သူေတြကိုပဲ ေရြးၿပီး လုပ္တာ။ ပိုက္ဆံ အရင္းအႏွီး မ်ားတယ္။ ဒါေပမဲ့ အာမံခ်က္ေတြ ရွိတယ္။ ခရီးသည္ေတြ ေဘးကင္းမယ္။ ျမန္ဆန္မယ္။ အခ်ိန္မွန္မယ္။ သက္ေသာင့္သက္သာ ျဖစ္မယ္။ ကားအသစ္ေတြသြင္းၿပီး လုပ္မယ္။ ဒီစနစ္ကို ေျပာင္းလဲလိုက္မယ္ဆိုရင္ ဘတ္စ္ကား သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးကလည္း အမ်ားႀကီး အဆင့္ျမင့္လာမွာပါ။ အခ်ိန္လိုတယ္” ဟု စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန၏ အၾကံေပး ေဒါက္တာေမာင္ေအာင္က သံုးသပ္သည္။ ■ စည္းကမ္းမဲ့ အၿပိဳင္အဆိုင္ အလုအယက္ေမာင္းျခင္း ေလ်ာ့လာမည္ ထိုသို႔ အမ်ားပိုင္စနစ္ ေျပာင္းလဲလိုက္ပါက ဘတ္စ္မ်ားမွာ အျမန္ဘတ္စ္ကားလိုင္းမ်ား၊ အဆင့္ျမင့္ ဘတ္စ္လိုင္းမ်ားအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားမည္ျဖစ္ၿပီး လက္ရွိ အံုနာေၾကးစနစ္ျဖင့္ ယာဥ္ေမာင္း၊ ယာဥ္ေနာက္လိုက္မ်ားက ေငြရွာရသည့္ပံုစံမွ ယာဥ္ေမာင္း၊ ယာဥ္ေနာက္လိုက္မ်ားအား လစာေပးသည့္ ပံုစံသို႔ ေျပာင္းလဲမည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ယခု တစ္ဦးပိုင္စနစ္တြင္ ျဖစ္ပြားေနေသာ စည္းကမ္းမဲ့ သူ႔ထက္ငါ အၿပိဳင္ အလုအယက္ ေက်ာ္တက္ေမာင္းႏွင္ျခင္းမ်ားလည္း ေလ်ာ့ပါးသြားမည္ျဖစ္သည္။ “ဘတ္စ္ကားလိုင္းေတြကို အမ်ားပိုင္ ေျပာင္းသင့္တယ္။ အခုက တစ္ဦးတည္းအပိုင္ ဆိုေတာ့ ကိုယ့္ကား ကိုယ့္လူရဖို႔နဲ႔ အေခါက္ေရ အမ်ားႀကီးရဖို႔ကိုပဲ အာ႐ံုထားေတာ့ စည္းကမ္းမဲ့ေမာင္းတာေတြ ပိုျဖစ္လာတာေပါ့။ ေနာက္ၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာကလည္း ကားေတြကလည္း အရမ္းက်ပ္လာတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဒဏ္ေၾကးေတြလည္း ျမႇင့္လိုက္ေတာ့ အခုလို မလိုလားအပ္တဲ့ ျပႆနာမ်ဳိးေတြ ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ ေအာက္ေျခမွာကလည္း လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈေတြ ရွိေနတယ္။ အရင္က ပိုက္ဆံ ၁၅၀၀ ေပးရင္ အဆင္ေျပတယ္။ အခုေတာ့ သတ္မွတ္ဒဏ္ေၾကး မေပးခ်င္ရင္ ၁၅၀၀ ထက္ပိုတဲ့ေငြနဲ႔ လာဘ္ထုိးရေတာ့မွာေပါ့။ အမ်ားပိုင္ လုပ္မယ္ဆိုရင္လည္း ျပည္သူ၊ ယာဥ္ေမာင္း၊ ယာဥ္အကူအတြက္ အဆင္ေစမယ့္ ပံုစံမ်ဳိး လုပ္ေစခ်င္တယ္” ဟု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ေက်ာက္တံတားၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေနထိုင္သူ ကိုေက်ာ္မင္းက ဆိုသည္။ ■ ဘတ္စ္ကားစီး ခရီးသည္ ၂ ဒသမ ၂ သန္းထက္ ပိုမ်ားလာဖို႔ ထိုသို႔ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စနစ္ကို အမ်ားပိုင္ စနစ္သို႔ ေျပာင္းလဲကာ အဆင့္ျမႇင့္တင္ျခင္းျဖင့္ လက္ရွိ ဘတ္စ္ကားစီး ခရီးသြားလာသူ ၂ ဒသမ ၂ သန္းထက္ မ်ားစြာ ေက်ာ္လာမည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ အခ်ိန္မွန္ျခင္း၊ သက္ေသာင့္သက္သာႏွင့္ ေဘးကင္းလံုျခံဳစြာ ခရီးသြားလာႏိုင္မည္ ဆိုပါက ယင္းသို႔ မဆြဲေဆာင္ႏုိင္စရာ အေၾကာင္းမရွိေပ။ ထုိသို႔ အမ်ားပိုင္စနစ္ ေပၚလာပါက သံုးမိနစ္ျခား၊ ငါးမိနစ္ျခား တစ္စီးေျပးဆြဲမည့္ အျမန္ဘတ္စ္ကားလိုင္းမ်ာလည္း အသီးသီး ေပၚထြက္လာမည္ျဖစ္သည္။ ■ ပုဂၢလိကပိုင္ယာဥ္မ်ား စနစ္တက် ေျပးဆြဲေရး နည္းဥပေဒလည္း အျမန္ထြက္ဖို႔ လိုသည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္း ပုဂၢလိပိုင္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္မ်ား စနစ္တက် ေျပးဆြဲႏိုင္ရန္အတြက္ ရည္ရြယ္ေရးဆြဲခဲ့သည့္ ‘ရန္ကုန္တိုင္ေဒသႀကီး ပုဂၢလိကပိုင္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္မ်ား စနစ္တက် ေျပးဆြဲေရး ဥပေဒ’ ကို ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳခဲ့ၿပီးျဖစ္ကာ နည္းဥပေဒ ထြက္ရွိရန္သာ က်န္ရွိေတာ့သည္။ နည္းဥပေဒ ထြက္ရွိလာပါက မထသကဲ့သို႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္း ကုန္းလမ္းသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား ႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲေရး အဖြဲ႕ကို ဖြဲ႕စည္းရမည္ျဖစ္ၿပီး ယင္းဥပေဒတြင္ လိုက္နာရမည့္ အခ်က္မ်ား၊ စီမံခန္႔ခြဲမႈအရ အေရးယူမႈ ျပစ္ဒဏ္မ်ား အတိအက် ပါလာမည္ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးအတြက္ မ်ားစြာ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစႏိုင္မည္ျဖစ္ၿပီး ပုဂၢလိကပိုင္ယာဥ္မ်ား စနစ္တက် ေျပးဆြဲေရး ဥပေဒဟု ဆိုထားျခင္းေၾကာင့္ အမ်ားပိုင္ စနစ္မ်ားလည္း အက်ံဳး၀င္မည္ျဖစ္သည္။ “ဒီဥပေဒက နည္းဥပေဒထြက္ဖို႔ က်န္ေသးတယ္။ ဒါထြက္လာရင္ေတာ့ မထသလို ႀကီးၾကပ္ေရးအဖြဲ႕မ်ဳိး ေပၚလာမယ္။ အဲဒီမွာ ယာဥ္ပိုင္ရွင္ေတြ၊ ယာဥ္ေနာက္လုိက္ေတြပါ ပါ၀င္ခြင့္ရမယ္ဆိုေတာ့ အဆင္ေျပမွာပါ။ အခုဟာက မထသမွာ ဥပေဒ တိတိက်က် မရွိဘူး။ ဒီရက္ပိုင္း မေျပးဆြဲဘဲ ရပ္ထားခဲ့တဲ့ ကားေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေရးယူလို႔ မရဘူး။ အေရးယူလို႔ ရေအာင္လည္း ဥပေဒ မရွိဘူး” ဟု ခရီးသည္တင္ ယာဥ္ပိုင္ရွင္တစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။ Eleven Writer: ေက်ာ္ထင္